بی گمان عوامل گوناگونی بر نحوه گذران اوقات فراغت تاثیر می گذارند.در مورد فعالیتهای اوقات فراغت شاید تاثیر نیروهای خارجی به آن اندازه نباشد که حق انتخاب را به طور کامل از بین ببرد اما در عین حال نحوه گذراندن اوقات فراغت بی تاثیر از محدودیت ها و فرصتها نیست. سن " جنس" سطح معلومات  "موقعیت اجتماعی و شغلی" وضعیت خانوادگی" امکانات و تربیت خانوادگی " از جمله عواملی اند که به روش های مختلف بر فرصت های افراد در فعالیت های اوقات فراغت تاثیر می گذارند.

مراکز اقامتی در ایران به ترتیب ممتاز بودن از 5 ستاره تا 1 ستاره درجه بندی می شوند. حداقل شرایط لازم برای هر یک از هتل ها یا مهمانخانه ها توسط دفتر تدوین استانداردهای فنی و نظارت سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری در سال 1383 تدوین شده به شرح زیر می باشد:

پیرس در دایره المعارف گردشگری رفتار گردشگر را چنین تعریف می کند: مفهوم رفتار در گردشگری، مشتریان و رفتار آنها را در زمینه فعالیت های گردشگری در نظر می گیرد. برخی موضوعاتی که در حوزه رفتار گردشگر قرار می گیرند، عبارتند از: تعامل میان فرهنگی^[1]، اعتبار(اصالت)^[2]، تعامل گردشگر- راهنما^[3]، و نگرش های پس از سفر.  این موضوعات هم شامل رفتار قابل مشاهده گردشگران و هم شامل فرآیندهای ذهنی و روان شناختی مانند تصمیم گیری، انگیزش، و ادراک می شود. آگاهی از رفتار گردشگران در زمان و مکان برای برنامه ریزان و مدیران جاذبه ها و محیط های گوناگون حائز اهمیت است. رفتار و تجارب گردشگران بوسیله پیمایش و مشاهدات میدانی مورد مطالعه قرار می گیرد (جعفری،2000: 50)

فراغت در لغت به معنای آسایش، آسودگی، آسوده شدن از کار روزانه و غیر آن معنا شده است.

اصولاً اوقات فراغت فرصت هایی است که انسان مسئولیت پذیر هیچ گونه تکلیف یا کار موظفی را عهده دار نبوده، زمان در اختیار اوست تا با میل و انگیزه شخصی به امر خاصی بپردازد.

در تعریف اوقات فراغت مفهوم رضایت، انگیزه و عامل انتخاب نقش اساسی دارد. در حقیقت بارزترین ویژگی اوقات فراغت این است که انسان از روی رضایت باطنی و انگیزه شخصی، از میان مجموعه متنوع و گسترده ای از فعالیت ها به اختیار خویش یکی را بر می گزیند (برگرفته از افروز، غلامعلی، مباحثی در روان شناختی و تربیت کودکان و نوجوانان).

ناگفته نماند که اوقات فراغت به معنی بیکاری، وقت آزاد یا وقت مرده نیست، بلکه اوقات فراغت را می توان فرصت هایی دانست که انسان رها از الزامات و وظایف شغلی، مدرسه ای و اجتماعی، آزادانه و از سر رضایت درونی عهده دار نحوه گذران عمر خویش می شود.

مزرعه‌گردی با محیط خاصی که در آن اتفاق می‌افتد شناخته می‌شود. آن را گردشگری زراعتی نیز می‌نامند. این نوع گردشگری بخشی از گردشگری عمومی است که در آن گردشگری محیط زیست و گردشگری فرهنگی باهم اشتراک پیدا می‌کنند. مزرعه‌گردی عبارت است از اقامت گردشگر و گاهی مشارکت او در فعالیتهای روزانه مزارع و مراتع. محبوبیت مزرعه‌گردی، با توجه به اینکه خانواده‌های ساکن در مزارع در جستجوی کسب و کاری به عنوان مکمل یا جایگزین فعالیتهای اقتصادی سنتی خود هستند، افزایش یافته است. علاوه بر این مزرعه‌گردی ابزاری برای صیانت از چشم‌اندازهای سنتی است.

گردشگران به خاطر فعالیت در فضای آزاد به دنبال مزرعه‌گردی هستند. سایرین، اکثراً شهرنشینان، به دنبال تجربه موقت سبک زندگی روستایی هستند که اغلب بخشی از تصویر فرهنگی منطقه را تشکیل می‌دهد و یا به عنوان فراری نوستالژیک به «روزهای خوب گذشته» عمل می‌کند. در تنوع بخشیدن به کسب و کارهای کشاورزی به فعالیتهایی مانند مزرعه‌گردی، برخی از نویسندگان (گارسیا رامون، 1995 : 268) به تأثیرات متنوع خود روی کارگران اشاره کرده‌اند. آنها دریافتند که زنان به خصوص نقش مهمی در کارکردهای جدید مهمان‌نوازی مزرعه‌ها ایفا می‌کنند، به طوری که بیشتر کار بر دوش کسانی است که به شکل سنتی وظایف کار خانه را برعهده دارند.

منبع: tourism encyclopedia, edited by jafar jafari, 2002

سیاحت اکتشافی، یک سفر کاملا تجهیز شده، هدایت شده و مراقبت شده است برای شکار، اکتشاف یا تحقیقات علمی که مبدأ آن مربوط به آفریقای شرقی است. با افزایش packaged tour ها به آفریقای شرقی و جنوبی و نیز دیگر مناطق دارای منابع طبیعی ، این تورها نام سیاحت اکتشافی را ارائه می دهند. هدف اصلی و ابتدایی سیاحت اکتشافی جدید به ندرت شکار است بلکه بیشتر مشاهده و عکاسی از حیات وحش می باشد.

منبع: tourism encyclopedia, edited by jafar jafari, 2002

سفر کاری، یکی از بخشهای بازار گردشگری، اصطلاحی برای توصیف تمام سفرهای غیراختیاری است که یا به وضوح با هدف اشتغال به کار یا به طور ضمنی در جهت راهبری فعالیتهای مرتبط با کار انجام می‌شود که شامل سفرهای مرتبط با فعالیتهای کاری روزانه و همچنین سفرهایی برای جلسات، گردهمایی‌ها و کنگره‌های شرکتها و سازمانها می‌باشد. سفر تشویقی که در آن کارفرماها با استفاده از این سفر به کارمندان دارای عملکرد برتر پاداش می‌دهند، نیز به طور کلی تحت این عنوان قرار می‌گیرد.

رخدادهای موقتی بی شمار هر روز، که اکثر آن ها خصوصی و ضبط نشده اند، اکثراً وقایع غیر برنامه ریزی شده اند. دیگر وقایع به منظور تبلیغات که نه خود انگیز بوده و نه معتبر و به گفته ی بورستین (1961) «وقایع ساختگی» نامیده می شوند، در طبقه ای دیگر قرار می گیرند. به سبب منافع ویژه در زمینه ی گردشگری وقایع برنامه ریزی شده برای یک زمان و یا وقایع دوره ای هستند که راهبردهای ترقی مکان و بازاریابی مقصد را به طور برجسته ای نمایان می سازند. مفهوم کمیابی و فوریت وقایع مربوط به یک زمان علت اصلی جذبه ی آن است. اما وقایع دوره ای هم حال و هوای بی نظیری دارند که به خاطر طول دوره ی ثابت آن ها ترتیبات ویژه برنامه ریزی، مدیریت و حضاری که در آن شرکت می کنند، شکل می گیرد.

گردشگری انبوه به میل یکنواخت تعداد زیادی از گردشگران به مقاصد تعطیلات اشاره می کند. این جریان از دهه 1960 شروع به توسعه کرد؛ زمانی که مقدار تعطیلات بیشتر شد و حمل و نقل ارزان تر در کشورهای صنعتی ایجاد شد.  در ابتدا این گردشگران برای دیدن مقاصد دارای آفتاب، شن های ساحلی و دریا به سفر می رفتند. اکثر این جریان فصلی بود (برای مثال تفریح گاه های مدیترانه ای در تابستان و جزایر قناری و کارائیب در زمستان). برخی به مانند هاوایی در طول سال متداول اند. از دهه ی 1980 تعطیلات مکرر بیشتر، بسته های مسافرتی ارزان تر و رشد علاقه به سمت مقاصد مدیترانه ای آسیای جنوب شرقی و اقیانوس آرام وجود دارد.